infinite-circular-economy
contact rachel cannegieter

Rachel

You have gifts to change the fashion industry and my job is to help you using them.

Plotseling is iedereen circulair Maar wanneer kan circulariteit echt worden geclaimd?

Laten we het hebben over CIRCULARITEIT. Wat is circulariteit en hoe kun je dit in je bedrijf implementeren?

We hebben plotseling gemerkt dat alles “cirkelvormig” is. Maar is dat waar? Of is het greenwashing? Wanneer kunnen bedrijven en merken beweren dat hun product circulair is? En hoe weet je of ze geldige circulaire claims maken?

garment-waste

Geen duidelijke definitie van circulariteit

Er zijn veel verschillende definities van een circulaire economie, wat het lastig maakt om ‘circulariteit’ te meten. Eerst en vooral moet je je ervan bewust zijn dat er nog geen officiële definitie is, en dat wat wij vandaag “circulair” noemen, over enkele jaren/maanden achterhaald kan zijn. Daarom zijn termen als “greenwashing” op dit gebied moeilijk aan te wijzen.

Wat is een circulaire economie?

Ontwikkeld op basis van concepten zoals industriële ecologie, regenererend design en Cradle to Cradle verscheen het eerste concept van circulaire economie (CE) in de jaren 90 en werd het het laatste decennium steeds populairder. CE is een alternatief op lineaire supply chains, waarbij bronnen worden gewonnen, verwerkt, gefabriceerd, vervoerd, verkocht en vervolgens van de hand worden gedaan. Deze methode om de toeleveringsketens te organiseren lijkt energie en hulpbronnen te verspillen, aangezien waardevolle materialen worden weggegooid voordat zij ten volle kunnen worden benut. Ook zorgt het van de hand doen van waardevolle materialen zonder ze te hergebruiken voor meer druk op het winnen van bronnen en ontstaat er meer schaarste aan deze bronnen.

Ellen-Mac-Arthur-infographic-circular-economy

Afval als een bron in plaats van lozing is waar de CE voor staat. CE promoot tevens het creëren van duurzame producten die langer meegaan en met een doel gemaakt worden in plaats van van de hand gedaan worden. CE beoogt de economische groei los te koppelen van de doorvoer van middelen in de toeleveringsketen. Zo kan post-consument textielafval bijvoorbeeld worden geleverd aan een leverancier die hier nieuw garen uit regenereert en upcyclet. Bovendien kunnen biogebaseerde producten in het milieu worden teruggebracht om nutriëntenvoorraden aan te vullen en kunnen zij bijdragen tot het herstel van de gezondheid van ecosystemen. CE moedigt ook het gebruik van hernieuwbaar energiebronnen aan in plaats van het gebruik van fossiele brandstoffen. Ook kunnen bedrijven er gebruik van maken om hun product uit modulaire componenten te laten bestaan voor de bouw van producten of infrastructuur zoals Fairphone. Als er veranderingen moeten plaatsvinden, zoals het product repareren, kan het makkelijk uit elkaar worden gehaald, vervangen en opnieuw gebruikt worden zonder dat er iets vernietigd hoeft te worden.

Bovenstaande schets van een Circulaire Economie door de Ellen MacArthur stichting laat een verscheidenheid zien in soorten maatregelen die kunnen worden toegepast om CE te volgen. Er wordt een verschil tussen biologische en technische cyclus gemaakt, er wordt energie hersteld en de producten worden al binnen een circulair systeem geproduceerd. CE gaat niet alleen om ecologisch impact of nieuwe economische modellen, maar het probeert ook sociale impact teweeg te brengen. CE richt zich op het beperken van ecologische externaliteiten, zoals luchtvervuiling en giftig chemisch gebruik, wat de menselijke gezondheid kan aantasten.

Circulaire productaanpak

Als we naar een bepaald product kijken, moeten we kijken naar de levels van circulariteit. In het 10R diagram van de circulaire economie (Cramer 2019) wordt iedere ‘R’ beschreven. Des te hoger je je op de ladder bevindt, des te beter in termen van circulariteit. Misschien kan je een specifieke R noemen met betrekking tot jouw ontwikkelde product, of misschien zelfs meer. Onthoud: des te hoger, des te beter.

Ladder-of-Circularity

Circulariteit zou een systeemaanpak moeten bevatten

Volgens de voorlopersorganisaties zoals de Ellen MacArthur Foundation moeten we niet alleen ‘gewoon’ een circulaire productbenadering hebben, maar ook naar het bedrijfsmodel kijken. Systeemverandering vindt plaats op basis van deze elementen:

A)Gesloten cyclussen(zoals een ecosysteem, geen afval, zoals take back systemen)

In een circulaire economie zijn materiaalcyclussen gesloten, zoals in een ecosysteem. Afval bestaat niet, want iedere reststroom kan worden gebruikt om een nieuw product te maken. Giftige substanties worden geëlimineerd en reststromen worden gescheiden in een biologisch en technische cyclus. Producenten nemen hun producten terug na gebruik en herstellen ze voor nieuw gebruik (Ellen MacArthur Foundation, 2015a). In dit systeem is het dus niet alleen van belang dat materialen op de juiste manier worden gerecycled, maar ook dat producten, onderdelen en grondstoffen in deze kringlopen van hoge kwaliteit blijven (Korhonen, Nuur, Feldmann & Birki, 2018).

B) RHerbruikbare energie

De energie die nodig is om de circulaire economie te ondersteunen zou herbruikbaar moeten zijn om bronafhankelijkheid te laten afnemen en de weerbaarheid van systemen (tegen olieschokken, bijvoorbeeld) Dit zal verder mogelijk worden gemaakt door de verlaagde drempelniveaus voor energie die nodig zijn in een circulaire economie (Ellen MacArthur foundation 2015a).

C) Systeem denken(alle belanghebbende maken deel uit van dit systeem en moeten in aanmerking worden genomen)

In een circulaire economie wordt systeemdenken breed toegepast. Veel real-world elementen, zoals bedrijven, mensen of planten, zijn onderdeel van complexe systemen waarvan verschillende onderdelen sterk aan elkaar verbonden zijn, wat kan leiden tot verrassende consequenties. Om effectief over te gaan naar een circulaire economie moeten deze verbindingen en consequenties ten alle tijden in acht worden genomen.

Is jouw product biologisch afbreekbaar of composteerbaar?

Laten we naar deze woorden kijken. Wat betekenen ze? Ik heb de betekenissen van (thuis)composteerbaar en biologisch afbreekbaar voor je uitgewerkt:

Biologisch afbreekbaar

Als iets biologisch afbreekbaar is, kan het worden afgebroken door micro-organismen zoals bacteriën, schimmels of een ander biologisch proces.

Plastic kan worden afgebroken in koolstofdioxide, water en een aantal andere dingen. Technisch gezien is het biologisch afbreekbaar, maar het is belangrijk om te hoe langhet duurt voor het product wordt afgebroken.

Er zijn richtlijnen en standaarden die aangeven dat een materiaal biologisch wordt afgebroken in een specifieke omgeving binnen een specifiek tijdsframe. Industrieel composteerbare materialen zijn biologisch afbreekbaar binnen de voorwaarden en het gespecificeerde tijdsframe van de industriële compoststandaarden, maar ze zijn niet biologisch afbreekbaar binnen thuis compostvoorwaarden (lagere temperatuur) binnen hetzelfde tijdsframe. Daarom is de term ‘biologisch afbreekbaar’ heel breed en kan hij makkelijk verkeerd worden geïnterpreteerd. Zoals werd aangegeven door European Bioplastics is ‘biologisch afbreekbaar’ op zichzelf niet informatiever dan wanneer het bijvoeglijke naamwoord ‘lekker’ wordt gebruikt om reclame te maken voor voedsel.

Composteerbaar

Terwijl het ontwerpen van verpakkingen voor recycling het voordeel biedt dat de materiële waarde in de economie behouden blijft, kan het ontwerpen van verpakkingen voor compostering waardevol zijn voor doelgerichte toepassingen: het biedt een mechanisme om biologische voedingsstoffen uit de inhoud van de verpakking die anders verloren zouden zijn gegaan, zoals het residu van verpakt voedsel, terug naar de bodem te brengen in de vorm van meststof.

Thuis composteerbare materialen zijn altijd ook industrieel composteerbaar.. Echter, anders dan industrieel composteerbare materialen kunnen thuis composteerbare materialen worden behandeld op omgevingstemperatuur en kunnen de tijdsframes voor biologische afbraak en desintegratie langer zijn. Daarnaast hoeven parameters zoals vochtinhoud, ventilatie, pH-waarde en koolstof tot stikstof-ratio niet gecontroleerd te worden.

(bronnen: Ellen MacArthur Foundation New Plastics economy)

Vragen over dit onderwerp? Laat ze achter in de reacties hieronder. Vond je dit leuk? Misschien vindt je ons vorige artikel ‘3 dingen die je moet weten over gerecycleerde kleding‘ ook interessant Zie je fouten? Laat het ons weten! Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je in voor Nieuwsbriefof via Facebooken Instagram.

Check out our top Books for top Rebels

Our top Documentaries

Check out our top Documentaries for top Rebels

Our top Podcasts

Check out our top Podcasts for top Rebels

Our top Apps

Check out our top Apps for top Rebels

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Certification Chart Version 1 2 mockup

Special! FREE

overview certificates and initiatives

The only overview that won’t confuse you!

Thanks. In a minute or 5 you'll receive a mail with the downloadlinks.